Αναρτήσεις

Εμφάνιση αναρτήσεων με την ετικέτα Ψυχολογία

Αγαπούν το χαρτί, τα σημειωματάρια και τα ημερολόγια. Τι κρύβεται πίσω από αυτή την ανάγκη;

Εικόνα
Από τις καθημερινές λίστες και τις μικρές σημειώσεις μέχρι τα προσωπικά ημερολόγια, η ανάγκη να καταγράφουμε όσα σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε και ζούμε μπορεί να αποκαλύπτει πολλά για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο νους μας. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να αφήσουν μια σκέψη να περάσει χωρίς να την καταγράψουν. Κρατούν σημειώσεις για τις υποχρεώσεις της ημέρας, γράφουν ιδέες που τους έρχονται ξαφνικά στο μυαλό, φτιάχνουν λίστες ακόμη και για τα πιο απλά πράγματα και συχνά διατηρούν ημερολόγια όπου αποτυπώνουν όσα έζησαν, σκέφτηκαν ή αισθάνθηκαν. Για κάποιους, η καταγραφή είναι σχεδόν καθημερινή ανάγκη. Μια ιδέα που δεν σημειώθηκε μοιάζει σαν να μπορεί να χαθεί, μια εκκρεμότητα που δεν γράφτηκε δημιουργεί την αίσθηση ότι παραμένει ανοιχτή, ενώ μια σημαντική στιγμή αποκτά διαφορετική αξία όταν βρίσκει τη θέση της στις σελίδες ενός ημερολογίου. Τι κρύβεται, όμως, πίσω από αυτή τη συμπεριφορά; Είναι απλώς ένας πρακτικός τρόπος οργάνωσης ή μήπως το γράψιμο εξυπηρετεί βαθύτερες γνωστικ...

Γιατί ορισμένες γυναίκες επιλέγουν άντρες που τους θυμίζουν τον πατέρα τους, ενώ άλλες αναζητούν το ακριβώς αντίθετο;

Εικόνα
  Πώς η σχέση πατέρα και κόρης, οι παιδικές εμπειρίες και τα πρώτα πρότυπα αγάπης μπορεί να επηρεάζουν τις ερωτικές επιλογές μιας γυναίκας. Έχετε παρατηρήσει ποτέ ότι ορισμένες γυναίκες επιλέγουν συντρόφους που μοιάζουν στον πατέρα τους; Όχι απαραίτητα στην εμφάνιση, αλλά στον τρόπο που μιλούν, συμπεριφέρονται, εκφράζουν τα συναισθήματά τους ή αντιμετωπίζουν μια σχέση. Από την άλλη, υπάρχουν γυναίκες που φαίνεται να αναζητούν ακριβώς το αντίθετο: έναν άνθρωπο με χαρακτηριστικά εντελώς διαφορετικά από εκείνα του πατέρα τους. Είναι άραγε τυχαίο; Ή μήπως οι πρώτες μας εμπειρίες με τους γονείς επηρεάζουν, περισσότερο απ' όσο φανταζόμαστε, τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε να αγαπήσουμε; Η ιδέα ότι μια γυναίκα μπορεί να αναζητά στον σύντροφό της χαρακτηριστικά του πατέρα της δεν είναι καινούργια. Έχει απασχολήσει ψυχολόγους και ερευνητές για δεκαετίες. Και παρόλο που δεν ισχύει για όλες τις γυναίκες, υπάρχουν επιστημονικές μελέτες που έχουν εξετάσει αυτή την πιθανότητα. Όταν ο πατέρας γ...

Υπάρχει πραγματικά η ύπνωση ή είναι αποτέλεσμα της υποβολής;

Εικόνα
Η εικόνα της ύπνωσης συχνά συνδέεται με κάτι μυστηριώδες: έναν άνθρωπο που κλείνει τα μάτια, ακούει τη φωνή του υπνωτιστή και φαίνεται να αποκτά διαφορετικό έλεγχο πάνω στις σκέψεις, τις αισθήσεις ή τη συμπεριφορά του. Η επιστημονική προσέγγιση, όμως, είναι πολύ διαφορετική. Η ύπνωση μελετάται εδώ και δεκαετίες με πειραματικές μεθόδους, ενώ τα τελευταία χρόνια η ανάπτυξη των τεχνικών νευροαπεικόνισης επέτρεψε στους ερευνητές να εξετάσουν τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια της υπνωτικής διαδικασίας. Μελέτες έχουν χρησιμοποιήσει fMRI, PET και EEG, εξετάζοντας τόσο την ίδια την υπνωτική κατάσταση όσο και την επίδραση συγκεκριμένων υπνωτικών υποβολών. PubMed Ωστόσο, ένα βασικό ερώτημα παραμένει: Υπάρχει πραγματικά η ύπνωση ως ξεχωριστή κατάσταση ή αυτό που ονομάζουμε ύπνωση είναι κυρίως αποτέλεσμα της υποβολής; Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο ένα «ναι» ή «όχι».  Ύπνωση και υποβολή Η υποβολή αποτελεί βασικό στοιχείο της ύπνωσης. Κατά τη διάρκειά της, ένα άτομο μπορεί να λάβε...

Τι μας κάνει πραγματικά ευτυχισμένους; Η απάντηση του Harvard

Εικόνα
  85 χρόνια έρευνας οδηγούν σε ένα συμπέρασμα που ίσως δεν περιμέναμε: η ευτυχία δεν κρύβεται εκεί που την ψάχνουμε. Τι θα σε έκανε πραγματικά ευτυχισμένο; Περισσότερα χρήματα; Μια καλύτερη δουλειά; Ένα μεγαλύτερο σπίτι; Περισσότερες διακοπές; Ή μήπως η αίσθηση ότι υπάρχει κάποιος που θα σηκώσει το τηλέφωνο όταν τον χρειαστείς; Για περισσότερες από οκτώ δεκαετίες, ερευνητές του Harvard παρακολουθούν ανθρώπους και την πορεία της ζωής τους, προσπαθώντας να απαντήσουν σε ένα από τα πιο δύσκολα ερωτήματα: τι είναι αυτό που κάνει τελικά έναν άνθρωπο ευτυχισμένο και υγιή; Η απάντηση που προκύπτει είναι εκπληκτικά απλή. Δεν είναι τα χρήματα. Δεν είναι η κοινωνική θέση. Δεν είναι η επιτυχία από μόνη της. Είναι οι καλές, ουσιαστικές σχέσεις. Η «συνταγή» της ευτυχίας δεν βρίσκεται στην καριέρα Η Harvard Study of Adult Development ξεκίνησε το 1938 και αποτελεί μία από τις μακροβιότερες μελέτες για την ανθρώπινη ανάπτυξη και ευημερία. Οι ερευνητές παρακολούθησαν ανθρώπους σε διαφορετικές φάσει...

Η νέα πολυτέλεια είναι να μην σε χρειάζεται κανείς

Εικόνα
Φαντάσου να ξυπνήσεις ένα πρωί και να μην σε περιμένει τίποτα. Κανένα ξυπνητήρι για τη δουλειά. Κανένα μήνυμα που απαιτεί απάντηση. Κανένα email. Κανένας άνθρωπος που χρειάζεται κάτι από εσένα. Καμία υποχρέωση που πρέπει να προλάβεις, κανένας ρόλος που πρέπει να υπηρετήσεις. Έχουμε μάθει να θεωρούμε πολύτιμο ό,τι μας κάνει απαραίτητους. Να νιώθουμε σημαντικοί όταν κάποιος μας αναζητά, όταν κάποιος περιμένει από εμάς μια απάντηση, μια λύση, μια παρουσία. Έχουμε μάθει να μετράμε την αξία μας με βάση το πόσα προλαβαίνουμε και πόσοι άνθρωποι μάς χρειάζονται. Παραδόξως, ίσως η μεγαλύτερη πολυτέλεια της εποχής μας να μην είναι να έχεις τα πάντα, αλλά να μη χρειάζεται να είσαι διαθέσιμος για τίποτα. Ζούμε σε μια εποχή όπου όλοι φαίνεται να χρειάζονται κάτι από εμάς. Ένα μήνυμα που πρέπει να απαντηθεί, ένα email που περιμένει, μια δουλειά που πρέπει να ολοκληρωθεί, ένας φίλος που χρειάζεται βοήθεια, μια οικογένεια που ζητά την παρουσία μας. Ακόμη και όταν δεν συμβαίνει τίποτα, το κινητό μας υπ...

Déjà vu: Τι συμβαίνει πραγματικά όταν νιώθουμε ότι έχουμε ξαναζήσει μια στιγμή;

Εικόνα
Έχετε βρεθεί ποτέ σε ένα μέρος, έχετε ακούσει μια φράση ή έχετε ζήσει μια στιγμή και ξαφνικά σας έχει κατακλύσει η αίσθηση ότι «αυτό το έχω ξαναζήσει» ; Για λίγα δευτερόλεπτα όλα μοιάζουν απίστευτα οικεία, σαν να πρόκειται για μια ανάμνηση που όμως δεν μπορείτε να τοποθετήσετε πουθενά. Αυτό το παράξενο συναίσθημα ονομάζεται déjà vu , ένας γαλλικός όρος που σημαίνει «ήδη ιδωμένο». Παρότι μπορεί να μοιάζει μυστηριώδες, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για ένα φυσιολογικό φαινόμενο του εγκεφάλου. Τι είναι το déjà vu; Το déjà vu είναι η έντονη αίσθηση ότι μια εμπειρία που ζούμε εκείνη τη στιγμή έχει συμβεί ξανά στο παρελθόν, ενώ στην πραγματικότητα γνωρίζουμε ότι αυτό δεν ισχύει. Το φαινόμενο διαρκεί συνήθως μόνο λίγα δευτερόλεπτα, αλλά είναι τόσο έντονο που πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να το ξεχάσουν. Υπολογίζεται ότι περίπου 7 στους 10 ανθρώπους θα βιώσουν τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους ένα επεισόδιο déjà vu, ενώ είναι πιο συχνό σε νέους ενήλικες ...

Ήταν όντως πιο ευτυχισμένοι οι άνθρωποι παλιά; Τι αποκαλύπτουν οι έρευνες για τον μεγαλύτερο μύθο των τελευταίων δεκαετιών

Εικόνα
Πολλοί υποστηρίζουν ότι, αν και οι προηγούμενες γενιές διέθεταν λιγότερα υλικά αγαθά, απολάμβαναν μεγαλύτερη ηρεμία, πιο ουσιαστικές σχέσεις και μια πιο απλή ζωή. Είναι όμως αυτή η εικόνα ακριβής ή μήπως πρόκειται για μια εξιδανικευμένη ανάμνηση του παρελθόντος; Οι επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Από τη μία πλευρά, οι άνθρωποι στο παρελθόν αντιμετώπιζαν δυσκολίες που σήμερα θεωρούμε σχεδόν αδιανόητες. Από την άλλη, υπήρχαν στοιχεία της καθημερινότητας που ενίσχυαν την αίσθηση του ανήκειν και της κοινωνικής συνοχής. Παράλληλα, η ίδια η λειτουργία της μνήμης επηρεάζει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε όσα ζήσαμε. Η μνήμη δεν καταγράφει το παρελθόν όπως πραγματικά ήταν Οι περισσότεροι πιστεύουμε ότι θυμόμαστε το παρελθόν αντικειμενικά. Ωστόσο, η ψυχολογία έχει δείξει ότι η μνήμη δεν λειτουργεί σαν μια κάμερα που αποθηκεύει κάθε στιγμή με ακρίβεια. Αντίθετα, κάθε φορά που ανακαλούμε μια εμπειρία, ο εγκέφαλος την ανασυνθέτει, δίνοντας μεγα...

Γιατί μας ελκύουν οι συναισθηματικά απόμακροι άνθρωποι; Η απάντηση ίσως κρύβεται στην παιδική μας ηλικία

Εικόνα
Έχεις αναρωτηθεί ποτέ γιατί κάποιοι άνθρωποι βρίσκονται ξανά και ξανά σε σχέσεις όπου νιώθουν ότι κυνηγούν την αγάπη; Γιατί ερωτεύονται άτομα που δυσκολεύονται να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, αποφεύγουν τη δέσμευση ή δείχνουν συνεχώς απόμακρα; Ίσως να έχεις ακούσει φίλους να λένε: "Πάντα διαλέγω τους λάθος ανθρώπους." Είναι όμως θέμα τύχης; Ή μήπως υπάρχει κάτι βαθύτερο πίσω από τις επιλογές μας; Η ψυχολογία δεν δίνει μία και μοναδική απάντηση. Ωστόσο, μια από τις πιο γνωστές θεωρίες υποστηρίζει ότι οι πρώτες μας εμπειρίες στις σχέσεις μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο συνδεόμαστε με τους άλλους ως ενήλικες. Οι πρώτες μας σχέσεις είναι το πρώτο μάθημα για την αγάπη Από τη στιγμή που γεννιόμαστε, αρχίζουμε να δημιουργούμε δεσμούς με τους ανθρώπους που μας φροντίζουν. Μέσα από τις καθημερινές αγκαλιές, την ανταπόκριση στο κλάμα μας, τις στιγμές ασφάλειας αλλά και τις δυσκολίες, ο εγκέφαλός μας αρχίζει να σχηματίζει μια εικόνα για το πώς λειτουργούν οι ανθρώ...

Όταν το καλοκαίρι γίνεται η εποχή των προσδοκιών και των συγκρίσεων

Εικόνα
Το καλοκαίρι υποτίθεται πως είναι η πιο ξέγνοιαστη εποχή του χρόνου. Η εποχή της ξεκούρασης, των αναμνήσεων και των ανέμελων στιγμών. Κι όμως, πίσω από τις φωτογραφίες με τα ηλιοβασιλέματα και τις χαμογελαστές οικογένειες, κρύβεται συχνά ένα συναίσθημα που δεν συζητιέται αρκετά: η λεγόμενη summer guilt . Είναι εκείνη η μικρή ή καμιά φορά όχι και τόσο μικρή φωνή που ψιθυρίζει πως ίσως δεν κάνουμε αρκετά από αυτά που βλέπουμε να κάνουν οι υπόλοιποι. Ίσως δεν οργανώσαμε αρκετές εξόδους. Ίσως δεν πήγαμε τις διακοπές που φανταζόμασταν. Ίσως δεν αξιοποιούμε το καλοκαίρι όπως «θα έπρεπε». Η εποχή που συνδέσαμε με την ελευθερία αρχίζει να αποκτά προσδοκίες! Δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων ή ταξιδιών. Η ενοχή λόγω του καλοκαιριού πολλές φορές γεννιέται από κάτι βαθύτερο: από τη σύγκριση. Τον χειμώνα αποδεχόμαστε πιο εύκολα τη ρουτίνα και τις υποχρεώσεις. Το καλοκαίρι όμως μοιάζει διαφορετικό. Σαν να υπάρχει μια άτυπη κοινωνική συμφωνία ότι όλοι πρέπει να περνάμε καλύτερα, να είμαστε πιο χαρού...

Η ιστορία με το ραγισμένο δοχείο και το μάθημα που όλοι χρειαζόμαστε

Εικόνα
Ένας νεροκουβαλητής κουβαλούσε κάθε μέρα νερό από το ποτάμι στο σπίτι του χρησιμοποιώντας δύο δοχεία, κρεμασμένα στις άκρες ενός ξύλου που ακουμπούσε στους ώμους του. Το ένα δοχείο ήταν άψογο. Κρατούσε όλο το νερό και έφτανε πάντα γεμάτο στον προορισμό του. Το άλλο όμως είχε μια μικρή ρωγμή. Στη διαδρομή έχανε νερό και όταν έφταναν στο σπίτι ήταν πάντα μισογεμάτο. Για πολύ καιρό το ραγισμένο δοχείο ένιωθε ντροπή. Έβλεπε το άλλο δοχείο να κάνει «τέλεια» τη δουλειά του και απογοητευόταν με τον εαυτό του. Μέχρι που μια μέρα δεν άντεξε και μίλησε στον νεροκουβαλητή. «Λυπάμαι», του είπε. «Σε απογοητεύω. Εξαιτίας της ρωγμής μου χάνεται νερό και δεν μπορώ να προσφέρω όσα θα έπρεπε.» Ο νεροκουβαλητής χαμογέλασε. «Θέλω σήμερα, καθώς περπατάμε, να κοιτάξεις προσεκτικά τη δική σου πλευρά του δρόμου.» Το δοχείο υπάκουσε. Καθ’ όλη τη διαδρομή παρατηρούσε κάτι που δεν είχε προσέξει ποτέ πραγματικά: μικρά αγριολούλουδα, πράσινα φυτά και χρώματα που στόλιζαν το μονοπάτι από τη δική του μόνο πλ...