Αναρτήσεις

Εμφάνιση αναρτήσεων με την ετικέτα Ψυχολογία

Τι μας κάνει πραγματικά ευτυχισμένους; Η απάντηση του Harvard

Εικόνα
  85 χρόνια έρευνας οδηγούν σε ένα συμπέρασμα που ίσως δεν περιμέναμε: η ευτυχία δεν κρύβεται εκεί που την ψάχνουμε. Τι θα σε έκανε πραγματικά ευτυχισμένο; Περισσότερα χρήματα; Μια καλύτερη δουλειά; Ένα μεγαλύτερο σπίτι; Περισσότερες διακοπές; Ή μήπως η αίσθηση ότι υπάρχει κάποιος που θα σηκώσει το τηλέφωνο όταν τον χρειαστείς; Για περισσότερες από οκτώ δεκαετίες, ερευνητές του Harvard παρακολουθούν ανθρώπους και την πορεία της ζωής τους, προσπαθώντας να απαντήσουν σε ένα από τα πιο δύσκολα ερωτήματα: τι είναι αυτό που κάνει τελικά έναν άνθρωπο ευτυχισμένο και υγιή; Η απάντηση που προκύπτει είναι εκπληκτικά απλή. Δεν είναι τα χρήματα. Δεν είναι η κοινωνική θέση. Δεν είναι η επιτυχία από μόνη της. Είναι οι καλές, ουσιαστικές σχέσεις. Η «συνταγή» της ευτυχίας δεν βρίσκεται στην καριέρα Η Harvard Study of Adult Development ξεκίνησε το 1938 και αποτελεί μία από τις μακροβιότερες μελέτες για την ανθρώπινη ανάπτυξη και ευημερία. Οι ερευνητές παρακολούθησαν ανθρώπους σε διαφορετικές φάσει...

Η νέα πολυτέλεια είναι να μην σε χρειάζεται κανείς

Εικόνα
Φαντάσου να ξυπνήσεις ένα πρωί και να μην σε περιμένει τίποτα. Κανένα ξυπνητήρι για τη δουλειά. Κανένα μήνυμα που απαιτεί απάντηση. Κανένα email. Κανένας άνθρωπος που χρειάζεται κάτι από εσένα. Καμία υποχρέωση που πρέπει να προλάβεις, κανένας ρόλος που πρέπει να υπηρετήσεις. Έχουμε μάθει να θεωρούμε πολύτιμο ό,τι μας κάνει απαραίτητους. Να νιώθουμε σημαντικοί όταν κάποιος μας αναζητά, όταν κάποιος περιμένει από εμάς μια απάντηση, μια λύση, μια παρουσία. Έχουμε μάθει να μετράμε την αξία μας με βάση το πόσα προλαβαίνουμε και πόσοι άνθρωποι μάς χρειάζονται. Παραδόξως, ίσως η μεγαλύτερη πολυτέλεια της εποχής μας να μην είναι να έχεις τα πάντα, αλλά να μη χρειάζεται να είσαι διαθέσιμος για τίποτα. Ζούμε σε μια εποχή όπου όλοι φαίνεται να χρειάζονται κάτι από εμάς. Ένα μήνυμα που πρέπει να απαντηθεί, ένα email που περιμένει, μια δουλειά που πρέπει να ολοκληρωθεί, ένας φίλος που χρειάζεται βοήθεια, μια οικογένεια που ζητά την παρουσία μας. Ακόμη και όταν δεν συμβαίνει τίποτα, το κινητό μας υπ...

Déjà vu: Τι συμβαίνει πραγματικά όταν νιώθουμε ότι έχουμε ξαναζήσει μια στιγμή;

Εικόνα
Έχετε βρεθεί ποτέ σε ένα μέρος, έχετε ακούσει μια φράση ή έχετε ζήσει μια στιγμή και ξαφνικά σας έχει κατακλύσει η αίσθηση ότι «αυτό το έχω ξαναζήσει» ; Για λίγα δευτερόλεπτα όλα μοιάζουν απίστευτα οικεία, σαν να πρόκειται για μια ανάμνηση που όμως δεν μπορείτε να τοποθετήσετε πουθενά. Αυτό το παράξενο συναίσθημα ονομάζεται déjà vu , ένας γαλλικός όρος που σημαίνει «ήδη ιδωμένο». Παρότι μπορεί να μοιάζει μυστηριώδες, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για ένα φυσιολογικό φαινόμενο του εγκεφάλου. Τι είναι το déjà vu; Το déjà vu είναι η έντονη αίσθηση ότι μια εμπειρία που ζούμε εκείνη τη στιγμή έχει συμβεί ξανά στο παρελθόν, ενώ στην πραγματικότητα γνωρίζουμε ότι αυτό δεν ισχύει. Το φαινόμενο διαρκεί συνήθως μόνο λίγα δευτερόλεπτα, αλλά είναι τόσο έντονο που πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να το ξεχάσουν. Υπολογίζεται ότι περίπου 7 στους 10 ανθρώπους θα βιώσουν τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους ένα επεισόδιο déjà vu, ενώ είναι πιο συχνό σε νέους ενήλικες ...

Ήταν όντως πιο ευτυχισμένοι οι άνθρωποι παλιά; Τι αποκαλύπτουν οι έρευνες για τον μεγαλύτερο μύθο των τελευταίων δεκαετιών

Εικόνα
Πολλοί υποστηρίζουν ότι, αν και οι προηγούμενες γενιές διέθεταν λιγότερα υλικά αγαθά, απολάμβαναν μεγαλύτερη ηρεμία, πιο ουσιαστικές σχέσεις και μια πιο απλή ζωή. Είναι όμως αυτή η εικόνα ακριβής ή μήπως πρόκειται για μια εξιδανικευμένη ανάμνηση του παρελθόντος; Οι επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Από τη μία πλευρά, οι άνθρωποι στο παρελθόν αντιμετώπιζαν δυσκολίες που σήμερα θεωρούμε σχεδόν αδιανόητες. Από την άλλη, υπήρχαν στοιχεία της καθημερινότητας που ενίσχυαν την αίσθηση του ανήκειν και της κοινωνικής συνοχής. Παράλληλα, η ίδια η λειτουργία της μνήμης επηρεάζει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε όσα ζήσαμε. Η μνήμη δεν καταγράφει το παρελθόν όπως πραγματικά ήταν Οι περισσότεροι πιστεύουμε ότι θυμόμαστε το παρελθόν αντικειμενικά. Ωστόσο, η ψυχολογία έχει δείξει ότι η μνήμη δεν λειτουργεί σαν μια κάμερα που αποθηκεύει κάθε στιγμή με ακρίβεια. Αντίθετα, κάθε φορά που ανακαλούμε μια εμπειρία, ο εγκέφαλος την ανασυνθέτει, δίνοντας μεγα...

Γιατί μας ελκύουν οι συναισθηματικά απόμακροι άνθρωποι; Η απάντηση ίσως κρύβεται στην παιδική μας ηλικία

Εικόνα
Έχεις αναρωτηθεί ποτέ γιατί κάποιοι άνθρωποι βρίσκονται ξανά και ξανά σε σχέσεις όπου νιώθουν ότι κυνηγούν την αγάπη; Γιατί ερωτεύονται άτομα που δυσκολεύονται να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, αποφεύγουν τη δέσμευση ή δείχνουν συνεχώς απόμακρα; Ίσως να έχεις ακούσει φίλους να λένε: "Πάντα διαλέγω τους λάθος ανθρώπους." Είναι όμως θέμα τύχης; Ή μήπως υπάρχει κάτι βαθύτερο πίσω από τις επιλογές μας; Η ψυχολογία δεν δίνει μία και μοναδική απάντηση. Ωστόσο, μια από τις πιο γνωστές θεωρίες υποστηρίζει ότι οι πρώτες μας εμπειρίες στις σχέσεις μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο συνδεόμαστε με τους άλλους ως ενήλικες. Οι πρώτες μας σχέσεις είναι το πρώτο μάθημα για την αγάπη Από τη στιγμή που γεννιόμαστε, αρχίζουμε να δημιουργούμε δεσμούς με τους ανθρώπους που μας φροντίζουν. Μέσα από τις καθημερινές αγκαλιές, την ανταπόκριση στο κλάμα μας, τις στιγμές ασφάλειας αλλά και τις δυσκολίες, ο εγκέφαλός μας αρχίζει να σχηματίζει μια εικόνα για το πώς λειτουργούν οι ανθρώ...

Όταν το καλοκαίρι γίνεται η εποχή των προσδοκιών και των συγκρίσεων

Εικόνα
Το καλοκαίρι υποτίθεται πως είναι η πιο ξέγνοιαστη εποχή του χρόνου. Η εποχή της ξεκούρασης, των αναμνήσεων και των ανέμελων στιγμών. Κι όμως, πίσω από τις φωτογραφίες με τα ηλιοβασιλέματα και τις χαμογελαστές οικογένειες, κρύβεται συχνά ένα συναίσθημα που δεν συζητιέται αρκετά: η λεγόμενη summer guilt . Είναι εκείνη η μικρή ή καμιά φορά όχι και τόσο μικρή φωνή που ψιθυρίζει πως ίσως δεν κάνουμε αρκετά από αυτά που βλέπουμε να κάνουν οι υπόλοιποι. Ίσως δεν οργανώσαμε αρκετές εξόδους. Ίσως δεν πήγαμε τις διακοπές που φανταζόμασταν. Ίσως δεν αξιοποιούμε το καλοκαίρι όπως «θα έπρεπε». Η εποχή που συνδέσαμε με την ελευθερία αρχίζει να αποκτά προσδοκίες! Δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων ή ταξιδιών. Η ενοχή λόγω του καλοκαιριού πολλές φορές γεννιέται από κάτι βαθύτερο: από τη σύγκριση. Τον χειμώνα αποδεχόμαστε πιο εύκολα τη ρουτίνα και τις υποχρεώσεις. Το καλοκαίρι όμως μοιάζει διαφορετικό. Σαν να υπάρχει μια άτυπη κοινωνική συμφωνία ότι όλοι πρέπει να περνάμε καλύτερα, να είμαστε πιο χαρού...

Η ιστορία με το ραγισμένο δοχείο και το μάθημα που όλοι χρειαζόμαστε

Εικόνα
Ένας νεροκουβαλητής κουβαλούσε κάθε μέρα νερό από το ποτάμι στο σπίτι του χρησιμοποιώντας δύο δοχεία, κρεμασμένα στις άκρες ενός ξύλου που ακουμπούσε στους ώμους του. Το ένα δοχείο ήταν άψογο. Κρατούσε όλο το νερό και έφτανε πάντα γεμάτο στον προορισμό του. Το άλλο όμως είχε μια μικρή ρωγμή. Στη διαδρομή έχανε νερό και όταν έφταναν στο σπίτι ήταν πάντα μισογεμάτο. Για πολύ καιρό το ραγισμένο δοχείο ένιωθε ντροπή. Έβλεπε το άλλο δοχείο να κάνει «τέλεια» τη δουλειά του και απογοητευόταν με τον εαυτό του. Μέχρι που μια μέρα δεν άντεξε και μίλησε στον νεροκουβαλητή. «Λυπάμαι», του είπε. «Σε απογοητεύω. Εξαιτίας της ρωγμής μου χάνεται νερό και δεν μπορώ να προσφέρω όσα θα έπρεπε.» Ο νεροκουβαλητής χαμογέλασε. «Θέλω σήμερα, καθώς περπατάμε, να κοιτάξεις προσεκτικά τη δική σου πλευρά του δρόμου.» Το δοχείο υπάκουσε. Καθ’ όλη τη διαδρομή παρατηρούσε κάτι που δεν είχε προσέξει ποτέ πραγματικά: μικρά αγριολούλουδα, πράσινα φυτά και χρώματα που στόλιζαν το μονοπάτι από τη δική του μόνο πλ...

Η αυτοπεποίθηση φέρνει αυτοπεποίθηση: Ο κύκλος που αλλάζει τη ζωή σου

Εικόνα
Υπάρχουν άνθρωποι που μοιάζουν να έχουν γεννηθεί με αυτοπεποίθηση. Μιλούν άνετα, παίρνουν αποφάσεις χωρίς δεύτερη σκέψη, φαίνονται σίγουροι για τα λόγια και τις πράξεις τους, δείχνουν να πιστεύουν πραγματικά στον εαυτό τους. Η αλήθεια όμως είναι διαφορετική: τις περισσότερες φορές, η αυτοπεποίθηση δεν είναι χάρισμα, που δόθηκε σε κάποιους από εμάς, είναι μία απόφαση που μπορείς να πάρεις για τον εαυτό σου. Κάπως έτσι γεννιέται ένας ιδιαίτερος κύκλος:  η αυτοπεποίθηση φέρνει… περισσότερη αυτοπεποίθηση. Όχι επειδή μια μέρα ξυπνάμε διαφορετικοί, αλλά επειδή κάθε μικρή νίκη αφήνει ένα αποτύπωμα μέσα μας. Δεν χρειάζεται να μιλάμε για τεράστιες επιτυχίες ή εντυπωσιακά achievements. Η αυτοπεποίθηση συχνά χτίζεται αθόρυβα, μέσα από μικρές καθημερινές στιγμές: όταν λες τη γνώμη σου χωρίς να απολογείσαι, όταν δοκιμάζεις κάτι καινούργιο, όταν βάζεις όρια, όταν συνεχίζεις παρότι φοβάσαι, όταν ολοκληρώνεις κάτι που κάποτε ανέβαλλες. Η  αυτοπεποίθηση δεν εμφανίζεται πριν από τη δράση, όπως ...

Πώς να καταλάβεις αν κάποιος μεγάλωσε σε τοξικό περιβάλλον;

Εικόνα
Δεν είναι πάντα εύκολο να καταλάβεις αν ένας άνθρωπος μεγάλωσε μέσα σε ένα τοξικό οικογενειακό ή συναισθηματικά ασταθές περιβάλλον. Πολλοί άνθρωποι δείχνουν λειτουργικοί στην καθημερινότητά τους, όμως κουβαλούν συμπεριφορές και μηχανισμούς άμυνας που δημιουργήθηκαν χρόνια πριν, συνήθως ως τρόπος επιβίωσης. Η επιστήμη τα τελευταία χρόνια έχει ασχοληθεί έντονα με το πώς η παιδική εμπειρία επηρεάζει τον εγκέφαλο, τις σχέσεις και τη συμπεριφορά στην ενήλικη ζωή.  Όταν ένα παιδί έχει βιώσει χρόνια έκθεση σε φόβο, συναισθηματική αστάθεια, υποτίμηση, χειριστικότητα ή παραμέληση, στην ενήλικη ζωή του θα υπάρχουν σημάδια και διάφορα μοτίβα συμπεριφορών. Τι θεωρείται «τοξικό περιβάλλον»; Σύμφωνα με έρευνες γύρω από τα λεγόμενα Adverse Childhood Experiences (ACEs) , ένα παιδί μπορεί να επηρεαστεί βαθιά όταν μεγαλώνει με: συνεχείς φωνές και προσβολές συναισθηματική παραμέληση φόβο ή αστάθεια στο σπίτι γονείς με εξαρτήσεις ή σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα χειριστική ή ελεγκτική συμπ...

Γιατί θυμόμαστε άβολες στιγμές λίγο πριν κοιμηθούμε;

Εικόνα
Έχει συμβεί σχεδόν σε όλους. Είσαι έτοιμος να κοιμηθείς, το σπίτι έχει ηρεμήσει και ξαφνικά το μυαλό σου αποφασίζει να σε γυρίσει πίσω σε μια άβολη στιγμή που θα προτιμούσες να έχεις ξεχάσει. Μπορεί να είναι μια λάθος απάντηση, ένα αστείο που δεν πέτυχε, μια στιγμή αμηχανίας από το σχολείο, τη δουλειά ή ακόμα και πριν από χρόνια. Γιατί ο εγκέφαλος θυμάται αυτά τα πράγματα ακριβώς πριν τον ύπνο; Η απάντηση δεν είναι τόσο περίεργη όσο φαίνεται. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν ψυχολογικοί και βιολογικοί λόγοι που κάνουν το μυαλό μας να «κολλάει» σε τέτοιες αναμνήσεις. Ο εγκέφαλος ηρεμεί και οι σκέψεις δυναμώνουν Κατά τη διάρκεια της ημέρας, ο εγκέφαλος είναι συνεχώς απασχολημένος. Δουλειά, παιδιά, υποχρεώσεις, κινητό, ειδοποιήσεις και καθημερινό άγχος κρατούν την προσοχή μας στραμμένη αλλού. Το βράδυ όμως, όταν μειώνονται οι περισπασμοί, το μυαλό αποκτά περισσότερο χώρο για σκέψη. Έτσι, αρχίζει να επεξεργάζεται γεγονότα, συναισθήματα και αναμνήσεις που μέσα στη μέρα έμεναν στην άκρη. Γι’ αυ...

Γιατί κάποιοι άνθρωποι δεν βιώνουν ποτέ «πλήρη» χαρά;

Εικόνα
Υπάρχουν άνθρωποι που, ενώ η ζωή τους φαίνεται φυσιολογική, δεν βιώνουν ποτέ τη χαρά σε πλήρη ένταση. Δε νιώθουν ποτέ 100% χαρούμενοι και πάντα νιώθουν ότι κάτι τους λείπει χωρίς να ξέρουν το γιατί. Δεν πρόκειται απαραίτητα για απαισιοδοξία ή αρνητική στάση. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό σχετίζεται με τις εμπειρίες που έχουν προηγηθεί. Τι επηρεάζει τη «μισή» χαρά; 1. Μακροχρόνια έκθεση σε πίεση Όταν κάποιος έχει ζήσει για μεγάλο διάστημα σε κατάσταση άγχους (π.χ. ασθένεια στην οικογένεια, οικονομικές δυσκολίες, ένταση στο σπίτι), ο οργανισμός του προσαρμόζεται. Ο εγκέφαλος δίνει προτεραιότητα στην ασφάλεια και όχι στην απόλαυση. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και όταν όλα πάνε καλά, η ένταση της χαράς παραμένει περιορισμένη. 2. Τραυματικά γεγονότα Εμπειρίες όπως απώλεια, φόβος, ή έντονες αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που επεξεργαζόμαστε τα συναισθήματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, παρατηρείται συχνά: μειωμένη ένταση θετικών συναισθημάτων αποστασιοποίηση δυσκολία στο «να αφεθεί» κάποιος ...