Μεγαλώνοντας με δύο μπαμπάδες ή δύο μαμάδες: Η παιδική ματιά μέσα από αληθινές ιστορίες

 

Πώς είναι να μεγαλώνεις σε μια οικογένεια που δεν ακολουθεί το παραδοσιακό μοντέλο της μητέρας και του πατέρα; Τι σημαίνει για ένα παιδί να έχει δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες; Πώς αντιμετωπίζει τις ερωτήσεις των συμμαθητών του, τα κοινωνικά στερεότυπα και την ανάγκη να εξηγήσει κάτι που για το ίδιο είναι απλώς η καθημερινότητά του;

Για πολλά χρόνια, η εικόνα της οικογένειας παρουσιαζόταν μέσα από ένα συγκεκριμένο πρότυπο: μια μητέρα, ένας πατέρας και τα παιδιά τους. Ωστόσο, η κοινωνία εξελίσσεται και μαζί της αλλάζουν και οι μορφές της οικογενειακής ζωής. Οικογένειες με δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες αποτελούν μέρος της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας, ανοίγοντας μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από τη γονεϊκότητα, την αποδοχή και τα δικαιώματα των παιδιών.

Πίσω, όμως, από τις κοινωνικές συζητήσεις και τις δημόσιες αντιπαραθέσεις υπάρχουν παιδιά που πηγαίνουν σχολείο, κάνουν φίλους, γιορτάζουν τα γενέθλιά τους, μαλώνουν με τους γονείς τους, ζητούν μια αγκαλιά και μεγαλώνουν μέσα στη δική τους οικογενειακή πραγματικότητα.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της συζήτησης: να αφήσουμε για λίγο τους ενήλικες να μιλούν για το τι θεωρούν σωστό ή λάθος και να ακούσουμε εκείνους που βιώνουν αυτή την οικογενειακή πραγματικότητα.

«Για εμένα αυτή είναι η κανονικότητά μου»: Η ιστορία του Αντώνη στην Ελλάδα

Μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική μαρτυρία έρχεται από την Ελλάδα. Σε συνέντευξη που δημοσιεύτηκε στην Athens Voice στις 14 Νοεμβρίου 2023, ο Αντώνης, τότε 16 ετών, μίλησε για το πώς είναι να μεγαλώνει με δύο μαμάδες.

Όταν ρωτήθηκε πώς βιώνει την οικογενειακή του πραγματικότητα, η απάντησή του ήταν απλή και αποκαλυπτική:

«Μία ζωή έχω ζήσει, δεν έχω ζήσει και κάποια δεύτερη ζωή με μία μαμά και έναν μπαμπά για να κάνω συγκρίσεις».

Για τον ίδιο, το γεγονός ότι έχει δύο μητέρες δεν αποτελούσε κάτι που δυσκόλευε την καθημερινότητά του. Όπως εξήγησε, δεν θυμόταν κάποιο περιστατικό κατά το οποίο κάποιος να τον είχε φέρει σε δύσκολη ή άβολη θέση εξαιτίας της οικογένειάς του.

Αναφέρθηκε, επίσης, στο γεγονός ότι σταδιακά, από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, άρχισε να αντιλαμβάνεται πως η δική του οικογένεια δεν ακολουθούσε το πιο συνηθισμένο κοινωνικό πρότυπο. Η μητέρα του, ωστόσο, τον βοηθούσε να καταλάβει ότι αυτό δεν ήταν κάτι για το οποίο έπρεπε να αισθάνεται διαφορετικός.

Η ιστορία του Αντώνη μάς θυμίζει κάτι σημαντικό: αυτό που για την κοινωνία μπορεί να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης, για ένα παιδί μπορεί να είναι απλώς η καθημερινή του ζωή.

Τέσσερις γονείς, μία οικογένεια: Η ιστορία της Ella Ruth Francis

Μια ακόμη ξεχωριστή ιστορία δημοσιεύτηκε στο αμερικανικό περιοδικό PEOPLE τον Σεπτέμβριο του 2025.

Η 28χρονη Ella Ruth Francis μεγάλωσε με δύο μαμάδες και δύο μπαμπάδες, σε μια οικογένεια που δημιουργήθηκε μέσα από μια συνειδητή συμφωνία κοινής γονεϊκότητας.

Οι δύο μητέρες της και οι δύο πατέρες της αποφάσισαν να δημιουργήσουν μαζί μια οικογένεια. Η Ella και οι δύο μεγαλύτερες αδελφές της μεγάλωσαν έχοντας και τους τέσσερις γονείς ενεργά στη ζωή τους.

Οι μητέρες της αποτελούσαν την καθημερινή παρουσία στο σπίτι τους στο Σαν Φρανσίσκο, ενώ οι δύο πατέρες τους ζούσαν στο Λος Άντζελες. Οι αποστάσεις, ωστόσο, δεν εμπόδισαν τη διατήρηση στενών οικογενειακών δεσμών. Υπήρχαν τακτικές επισκέψεις, καλοκαιρινές διακοπές, γενέθλια και γιορτές που περνούσαν όλοι μαζί.

Η ίδια περιγράφει ότι κάθε γονέας είχε διαφορετικά χαρακτηριστικά και διαφορετικά πράγματα να της προσφέρει. Άλλος τη βοηθούσε στις συναισθηματικές δυσκολίες, άλλος στην επίλυση προβλημάτων και άλλος στις κοινωνικές σχέσεις.

Η πιο χαρακτηριστική αναφορά της αφορά το αίσθημα ασφάλειας που ένιωθε μεγαλώνοντας. Όπως δήλωσε στο PEOPLE, δεν αμφέβαλε ποτέ ότι ήταν αγαπητή και επιθυμητή από τους γονείς της.

Η ιστορία της αναδεικνύει μια διαφορετική οικογενειακή διαδρομή, στην οποία τέσσερις ενήλικες μοιράστηκαν την ευθύνη της ανατροφής τριών παιδιών, δίνοντας προτεραιότητα στη μεταξύ τους συνεργασία.

Η Hope και η παιδική ηλικία με δύο μπαμπάδες

Στο φωτογραφικό και δημοσιογραφικό πρότζεκτ «The Kids» της Gabriela Herman καταγράφονται οι ιστορίες 38 ανθρώπων που μεγάλωσαν με ΛΟΑΤΚΙ+ γονείς.

Ανάμεσά τους βρίσκεται η Hope, η οποία μεγάλωσε στη Νέα Υόρκη με δύο μπαμπάδες.

Σε μαρτυρία της, η Hope περιγράφει ότι, βλέποντας τις οικογένειες των φίλων της, γνώριζε πως υπήρχαν παιδιά που είχαν μητέρα. Η ίδια αναρωτήθηκε κατά καιρούς για τη βιολογική της καταγωγή και τη γυναίκα που τη γέννησε.

Ωστόσο, ξεχωρίζει δύο διαφορετικά ζητήματα: την περιέργεια για τη βιολογική της προέλευση και την εμπειρία της καθημερινής οικογενειακής ζωής. Δεν θεωρεί ότι η απουσία μητέρας από την καθημερινότητά της σήμαινε πως στερήθηκε την αγάπη ή τη στήριξη που χρειαζόταν.

Η ιστορία της έχει ενδιαφέρον επειδή δεν παρουσιάζει την παιδική ηλικία ως μια εμπειρία χωρίς ερωτήματα. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι μπορεί να υπάρχουν απορίες για την καταγωγή και την ταυτότητα, χωρίς αυτές να αναιρούν τον δεσμό με τους ανθρώπους που σε μεγαλώνουν.

Το πρότζεκτ της Herman, που παρουσιάστηκε και από το Columbia Journalism Review το 2015, επιχειρεί ακριβώς αυτό: να δώσει χώρο στις προσωπικές ιστορίες, χωρίς να αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ως αντικείμενα κοινωνικής ή επιστημονικής παρατήρησης.

Όταν η οικογένεια έχει περισσότερες από δύο γονεϊκές παρουσίες

Δεν έχουν όλες οι οικογένειες με ΛΟΑΤΚΙ+ γονείς την ίδια σύνθεση. Ορισμένα παιδιά μεγαλώνουν με δύο μαμάδες, άλλα με δύο μπαμπάδες, ενώ υπάρχουν και οικογένειες στις οποίες περισσότεροι από δύο ενήλικες συμμετέχουν ενεργά στην ανατροφή τους.

Μια επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Frontiers in Psychology το 2020 εξέτασε τις εμπειρίες νέων ενηλίκων στη Σουηδία που είχαν μεγαλώσει σε οικογένειες με λεσβίες μητέρες.

Στην έρευνα συμμετείχαν νέοι άνθρωποι με διαφορετικές οικογενειακές διαδρομές. Ανάμεσά τους υπήρχαν άτομα που είχαν μεγαλώσει με δύο μητέρες, αλλά και άτομα που είχαν σχέσεις με βιολογικούς δότες ή άλλους γονεϊκούς ρόλους.

Μία συμμετέχουσα, η Nora, 24 ετών, περιέγραψε ότι, παρότι υπήρχαν νομικές διαφορές ανάμεσα στις δύο μητέρες της, η ίδια τις αντιλαμβανόταν πάντοτε ως ισότιμους γονείς.

Ένας άλλος συμμετέχων, ο Patrik, μίλησε για την πρακτική πλευρά της οικογενειακής του ζωής: στις σχολικές συναντήσεις μπορούσαν να συμμετέχουν διαφορετικοί γονείς, ανάλογα με το ποιος ήταν διαθέσιμος.

Οι μαρτυρίες αυτές αναδεικνύουν ότι η έννοια της γονεϊκότητας δεν βιώνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο από όλους, ενώ οι νομικές και κοινωνικές προκλήσεις μπορούν να επηρεάζουν τις οικογένειες ακόμη και όταν η καθημερινότητά τους λειτουργεί ομαλά.

Το σχολείο, οι φίλοι και οι ερωτήσεις που μένουν στη μνήμη

Το σχολείο αποτελεί έναν από τους πρώτους χώρους όπου τα παιδιά έρχονται σε επαφή με διαφορετικές οικογενειακές πραγματικότητες. Εκεί δημιουργούν φιλίες, συγκρίνουν εμπειρίες και αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τις ομοιότητες και τις διαφορές μεταξύ τους.

Τι συμβαίνει, όμως, όταν μια σχολική εργασία ζητά από τα παιδιά να ζωγραφίσουν τη μαμά και τον μπαμπά τους; Τι γίνεται όταν μια γιορτή απευθύνεται αποκλειστικά σε μητέρες ή πατέρες;

Οι ερωτήσεις των παιδιών μπορεί να προέρχονται από απλή περιέργεια. Εκείνο που έχει σημασία είναι να υπάρχει ένα περιβάλλον στο οποίο κανένα παιδί δεν θα αισθάνεται ότι πρέπει να απολογηθεί για την οικογένειά του.

Η αποδοχή δεν σημαίνει ότι όλοι πρέπει να έχουν την ίδια οικογενειακή εμπειρία. Σημαίνει ότι οι διαφορετικές εμπειρίες μπορούν να συνυπάρχουν χωρίς αποκλεισμούς και προκαταλήψεις.

Τι λέει η επιστήμη για τα παιδιά με ομόφυλους γονείς;

Πέρα από τις προσωπικές αφηγήσεις, σημαντικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι επιστημονικές μελέτες γύρω από την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών.

Η διεθνής επιστημονική βιβλιογραφία έχει εξετάσει ζητήματα όπως η συναισθηματική ανάπτυξη, η ψυχική υγεία, οι κοινωνικές σχέσεις και η γονεϊκή φροντίδα.

Μια χαρακτηριστική δημοσίευση του Pew Research Center, τον Ιούνιο του 2025, περιλαμβάνει συνεντεύξεις με 30 γονείς που ζουν με ομόφυλους συντρόφους στις ΗΠΑ. Οι συμμετέχοντες μίλησαν για τις χαρές της ανατροφής των παιδιών τους, αλλά και για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, όπως η διαδικασία δημιουργίας οικογένειας και η κοινωνική αναγνώριση.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι οι συνεντεύξεις δεν αποτελούν αντιπροσωπευτική έρευνα για όλες τις οικογένειες. Προσφέρουν, ωστόσο, μια εικόνα της καθημερινότητάς τους.

Είναι σημαντικό να μην αντιμετωπίζουμε τις οικογένειες ως ενιαίες κατηγορίες ούτε να θεωρούμε ότι η οικογενειακή σύνθεση από μόνη της καθορίζει την πορεία ενός παιδιού.

Τελικά, τι σημαίνει οικογένεια μέσα από τα μάτια ενός παιδιού;

Ίσως η πιο ουσιαστική ερώτηση να μην είναι αν μια οικογένεια έχει δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες, αλλά τι βιώνει το παιδί μέσα σε αυτήν.

Ποιος το ακούει όταν φοβάται; Ποιος βρίσκεται δίπλα του όταν δυσκολεύεται; Ποιος χαίρεται με τις επιτυχίες του και ποιος το στηρίζει όταν κάνει λάθη;

Οι ιστορίες του Αντώνη, της Ella, της Hope και των νέων ανθρώπων που συμμετείχαν στις επιστημονικές συνεντεύξεις δεν είναι ίδιες. Δεν περιγράφουν όλες την ίδια παιδική ηλικία ούτε τις ίδιες δυσκολίες. Έχουν, όμως, κάτι κοινό: μας επιτρέπουν να δούμε τις οικογένειες μέσα από τις εμπειρίες των ανθρώπων που τις ζουν.

Τα παιδιά δεν επιλέγουν το οικογενειακό περιβάλλον μέσα στο οποίο γεννιούνται ή μεγαλώνουν. Αυτό που χρειάζονται είναι να αισθάνονται ασφάλεια, αγάπη, φροντίδα και αποδοχή.

Και ίσως, τελικά, αξίζει να δώσουμε περισσότερο χώρο στις δικές τους φωνές. Όχι για να επιβεβαιώσουμε όσα ήδη πιστεύουμε, αλλά για να καταλάβουμε καλύτερα έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο σύνθετος.

Γιατί η ιστορία μιας οικογένειας αξίζει να ακούγεται μέσα από τους ανθρώπους που τη ζουν.

---

Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση

1. Athens Voice, «Πώς είναι να μεγαλώνεις με δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες;», 14 Νοεμβρίου 2023. Διαβάστε τη συνέντευξη.

2. PEOPLE, Tereza Shkurtaj, «Woman Raised by 2 Lesbian Moms and 2 Gay Dads Opens Up About Her Childhood», 21 Σεπτεμβρίου 2025. Διαβάστε την ιστορία της Ella.

3. Columbia Journalism Review, Chava Gourarie, «Photographing the first generation of children with openly LGBT parents», 29 Σεπτεμβρίου 2015. Διαβάστε για το πρότζεκτ The Kids.

4. Frontiers in Psychology, «Life Finds a Way: Young Adults With Lesbian Mothers Reflect on Their Childhood Prior to Legal Recognition of Same-Sex Parents in Sweden», 2020. Διαβάστε την επιστημονική μελέτη.

5. Pew Research Center, «Same-Sex Parents Raising Kids», 12 Ιουνίου 2025. Διαβάστε την έρευνα.