Παιδική ηλικία πίσω από τα κάγκελα: Πώς είναι να μεγαλώνει ένα παιδί στη φυλακή;
Η ιδέα ενός παιδιού που μεγαλώνει στη φυλακή μοιάζει σχεδόν αδιανόητη. Κι όμως, σε πολλές χώρες και στην Ελλάδα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μικρά παιδιά μπορούν να παραμένουν μαζί με τις κρατούμενες μητέρες τους για τα πρώτα χρόνια της ζωής τους.
Πώς είναι στ’ αλήθεια αυτή η ζωή;
Η ιστορία της Jacqueline και του μικρού Max είναι μία από εκείνες που έκαναν τον κόσμο να κοιτάξει πίσω από τα κάγκελα με διαφορετικό τρόπο.
Η Jacqueline McDougall βρέθηκε στη φυλακή ενώ ήταν έγκυος. Ο γιος της, ο Max, γεννήθηκε και μεγάλωσε μέσα στο πρόγραμμα μητέρων–βρεφών του Bedford Hills στη Νέα Υόρκη. Το κελί ήταν το πρώτο του σπίτι. Εκεί έμαθε να παίζει, να κοιμάται και να βρίσκεται συνεχώς στην αγκαλιά της μητέρας του.
Η ίδια περιγράφει:
«Βλέπω το πρόσωπό του κάθε μέρα και ξέρω ότι πρέπει να τον φροντίσω. Αυτό είναι τεράστιο κίνητρο για μένα».
Για πολλούς, η εικόνα ενός παιδιού στη φυλακή μοιάζει αυτόματα τραυματική. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Η παιδίατρος Janet Stockheim, που παρακολουθούσε βρέφη στο συγκεκριμένο πρόγραμμα, εξηγούσε πως τα μωρά αναπτύσσουν ισχυρό δεσμό με τις μητέρες τους και συχνά δεν αντιλαμβάνονται το περιβάλλον όπως το αντιλαμβάνονται οι ενήλικες. Εκείνο που βιώνουν πρώτα είναι η παρουσία ή η απουσία του βασικού τους προσώπου φροντίδας.
Κι εδώ γεννιέται ένα δύσκολο ερώτημα:
Τι είναι πιο επώδυνο για ένα βρέφος;
Να μεγαλώνει σε έναν περιορισμένο χώρο ή να αποχωρίζεται τη μητέρα του αμέσως μετά τη γέννηση;
Η επιστημονική κοινότητα δεν δίνει σαφείς απαντήσεις, όμως αρκετές μελέτες δείχνουν ότι ο πρώιμος αποχωρισμός μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον δεσμό προσκόλλησης και τη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η φυλακή μετατρέπεται σε ιδανικό περιβάλλον.
Έρευνες για τις λεγόμενες «μονάδες μητέρας–παιδιού» δείχνουν ότι, ενώ τα παιδιά συχνά έχουν φυσιολογική ανάπτυξη και επωφελούνται από την παρουσία της μητέρας τους, οι περιορισμένοι χώροι και η ίδια η φύση της κράτησης δημιουργούν εμπόδια στην ελευθερία κίνησης και στην εμπειρία μιας τυπικής παιδικής καθημερινότητας.
Σύμφωνα με ελληνική έρευνα του Πάντειου Πανεπιστημίου, που βασίστηκε σε 134 συνεντεύξεις κρατούμενων γυναικών, οι μητέρες περιγράφουν τα παιδιά τους ως βασική πηγή δύναμης μέσα στην κράτηση, αλλά ταυτόχρονα εκφράζουν βαθιά ανησυχία για το κατά πόσο το περιβάλλον της φυλακής είναι κατάλληλο για εκείνα. Η μητρότητα μέσα στη φυλακή συνοδεύεται από ενοχές, φόβο και συνεχή αμφιβολία.
Στην Ελλάδα, η νομοθεσία επιτρέπει υπό προϋποθέσεις την παραμονή παιδιών με τις μητέρες τους έως την ηλικία των τριών ετών. Όμως όταν αυτό το όριο φτάσει, έρχεται μια νέα και συχνά οδυνηρή πραγματικότητα: ο αποχωρισμός.
Η συζήτηση για τα παιδιά και τη φυλακή δεν είναι τελικά συζήτηση για το αν πρέπει να δείξουμε επιείκεια ή αυστηρότητα.
Είναι μια συζήτηση για το πώς προστατεύουμε την παιδική ηλικία, ακόμη κι όταν οι συνθήκες γύρω της είναι βαθιά δύσκολες.
Πηγές
- Έρευνα Πάντειου Πανεπιστημίου για κρατούμενες μητέρες και παιδιά
- Ρεπορτάζ για τη Jacqueline McDougall και τον Max στο Bedford Hills
- Έρευνες για μητρότητα και παιδική ανάπτυξη σε περιβάλλον κράτησης
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Περιμένω τα σχόλιά σας και τις δικές σας εμπειρίες!